آزمایش ریزش مو زنان

مهمترین آیتم های آزمایش ریزش مو زنان شامل CBC، فریتین، تیروئید، ویتامین D، B12، روی و تستوسترون است. ما در ادامه لیست کامل این آزمایشات (هورمونی و غیرهورمونی) را آورده و سطح نرمال هر یک را نیز توضیح دادیم. همچنین هزینه آزمایش ریزش مو (سال 1405) نیز آورده شده است.

لیست آزمایش های ریزش مو در زنان

۱. آیتم CBC در آزمایش ریزش مو زنان

آزمایش CBC تعداد گلبول‌های قرمز، سفید و پلاکت‌ها و میزان هموگلوبین را بررسی می‌کند. در ریزش مو، مهم‌ترین کاربرد آن بررسی کم‌خونی است؛ به‌خصوص در زنانی که قاعدگی سنگین دارند یا احتمال کمبود آهن در آنها مطرح است. پایین بودن هموگلوبین می‌تواند همراه با ریزش مو باشد، اما CBC به‌ تنهایی ذخایر آهن بدن را مشخص نمی‌کند و برای این منظور، فریتین آزمایش دقیق‌تری است.

سطح معمول: محدوده هموگلوبین زنان بالغ معمولا حدود 12 تا 16 است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۲. آیتم Ferritin در آزمایش ریزش مو زنان

فریتین مقدار ذخیره آهن بدن را نشان می‌دهد و یکی از مهم‌ترین آزمایش‌ها در بررسی ریزش مو در زنان است. 

سطح معمول: در مطالعات، Ferritin ≤15 به‌عنوان کمبود آهن در نظر گرفته شده است؛ محدوده مرجع آزمایشگاه ممکن است متفاوت باشد. (مطالعه بیشتر در منبع)

۳. آیتم TSH در آزمایش ریزش مو زنان

TSH برای بررسی عملکرد غده تیروئید استفاده می‌شود. اختلالات تیروئیدی می‌توانند باعث افزایش ریزش و نازک شدن مو شوند. بررسی TSH زمانی اهمیت بیشتری دارد که ریزش مو همراه با تغییر وزن، خستگی، احساس غیرطبیعی سرما یا گرما و اختلالات قاعدگی باشد. 

سطح معمول: محدوده TSH حدود 0.52 تا 4.16 است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۴. آیتم 25-OH Vitamin D در آزمایش ریزش مو زنان

آزمایش اصلی برای بررسی ذخیره ویتامین D در بدن است. سطح پایین ویتامین D در زنان میتواند منجر به ریزش مو بیشتر شود.

سطح معمول: به‌ طور معمول 20 ng/mL یا بیشتر برای جلوگیری از کمبود شدید در نظر گرفته می‌شود؛ برخی منابع سطح 30 به بالا را مطلوب‌تر می‌دانند. (مطالعه بیشتر در منبع)

۵. آیتم Vitamin B12 در آزمایش ریزش مو زنان

برای بررسی کمبود این ویتامین استفاده می‌شود. کمبود B12 در افرادی که رژیم غذایی نامناسبی دارند یا دچار مشکلات جذب مواد غذایی هستند اهمیت بیشتری دارد. 

سطح معمول: محدوده مرجع رایج B12 حدود 200 تا 900 mL است؛ مقادیر نزدیک به حد پایین ممکن است نیازمند بررسی بیشتر باشند. (مطالعه بیشتر در منبع)

۶. آیتم Folate در آزمایش ریزش مو زنان

فولات برای بررسی وضعیت ویتامین B9 در بدن اندازه‌گیری می‌شود. کمبود آن بیشتر در شرایطی مانند تغذیه نامناسب، رژیم‌ یا اختلال جذب دیده می‌شود و میتواند یکی از دلایل ریزش مو باشد.

سطح معمول: در آزمایش خون، فولات کمتر از 3 ng/mL معمولا پایین محسوب می‌شود. (مطالعه بیشتر در منبع)

۷. آیتم Zinc در آزمایش ریزش مو زنان

روی یا زینک یک ماده معدنی ضروری برای عملکرد طبیعی بدن و رشد مو است. کمبود شدید روی می‌تواند با ریزش مو همراه باشد، اما کمبود آن در تمام زنان دارای ریزش مو شایع نیست. آزمایش روی بیشتر در شرایطی مانند سوء تغذیه، کاهش وزن قابل‌توجه یا مشکلات جذب مواد غذایی مطرح می‌شود و آزمایش روتین برای تمام زنان مبتلا به ریزش مو نیست.

سطح معمول: محدوده رایج روی در بزرگسالان حدود 60 تا 120 µg/dL است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۸. آیتم Total Testosterone در آزمایش ریزش مو زنان

تستوسترون تام مقدار کل تستوسترون خون را اندازه‌گیری می‌کند. این آزمایش زمانی اهمیت بیشتری دارد که ریزش مو همراه با پرمویی، آکنه، پریودهای نامنظم یا شروع سریع ریزش باشد. بالا بودن تستوسترون می‌تواند احتمال افزایش هورمون‌های مردانه را مطرح کند. بااین‌حال، بسیاری از زنان مبتلا به ریزش موی الگوی زنانه ممکن است تستوسترون طبیعی داشته باشند؛ بنابراین نتیجه طبیعی، این نوع ریزش را رد نمی‌کند.

سطح معمول: در زنان پیش از یائسگی، محدوده تستوسترون تام حدود 15 تا 46 ng/dL است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۹. آیتم Free Testosterone در آزمایش ریزش مو زنان

تستوسترون آزاد مقدار بخش آزاد و فعال تستوسترون در خون را بررسی می‌کند. این آزمایش در زنانی که علاوه بر ریزش مو، می‌تواند برای بررسی افزایش هورمون‌های مردانه مفید باشد. مقدار آن به تستوسترون تام و SHBG نیز وابسته است. به همین دلیل نتیجه باید همراه سایر آزمایش‌های هورمونی و علائم فرد تفسیر شود نه به‌تنهایی.

سطح معمول: در زنان سالم پیش از یائسگی، حدود 1.2 تا 6.4  است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۱۰. آیتم SHBG در آزمایش ریزش مو زنان

پروتئینی است که هورمون‌های جنسی، از جمله تستوسترون، به آن متصل می‌شوند. مقدار SHBG روی میزان تستوسترون آزاد اثر دارد و به همین دلیل گاهی همراه با تستوسترون اندازه‌گیری می‌شود. پایین بودن SHBG می‌تواند با افزایش سهم تستوسترون آزاد همراه باشد. این آزمایش به‌ تنهایی علت ریزش مو را مشخص نمی‌کند و بیشتر برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت هورمون‌های مردانه استفاده می‌شود.

سطح معمول: در زنان حدود 18 تا 86 nmol/L است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۱۱. آیتم DHEA-S در آزمایش ریزش مو زنان

یک هورمون آندروژنی است که بیشتر از غدد فوق‌کلیه تولید می‌شود. این آزمایش زمانی اهمیت بیشتری دارد که ریزش مو همراه با پرمویی، آکنه یا سایر نشانه‌های افزایش هورمون‌های مردانه باشد. بالا بودن قابل‌توجه DHEA-S می‌تواند نیاز به بررسی بیشتر غدد فوق‌کلیه یا سایر علل افزایش آندروژن را مطرح کند. مقدار طبیعی این هورمون با افزایش سن کاهش پیدا می‌کند.

سطح معمول: محدوده طبیعی به سن وابسته است؛ در زنان جوان حدود 65 تا 380 قرار دارد. (مطالعه بیشتر در منبع)

۱۲. آیتم FSH در آزمایش ریزش مو زنان

ورمونی است که عملکرد تخمدان‌ها را تنظیم می‌کند. در بررسی ریزش مو زنان، زمانی اهمیت بیشتری دارد که ریزش همراه با پریودهای نامنظم، کاهش عملکرد تخمدان یا علائم نزدیک شدن به یائسگی باشد. مقدار FSH در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند؛ بنابراین روز انجام آزمایش اهمیت زیادی دارد. معمولا برای ارزیابی پایه، آزمایش FSH در روزهای ابتدایی قاعدگی انجام می‌شود.

سطح معمول: در فاز فولیکولی، محدوده FSH تقریبا 3 تا 10 mIU/mL است؛ مقدار آن در میانه چرخه و یائسگی متفاوت می‌شود. (مطالعه بیشتر در منبع)

۱۳. آیتم LH در آزمایش ریزش مو زنان

یکی از هورمون‌های اصلی تنظیم‌کننده تخمک‌گذاری و عملکرد تخمدان است.. مقدار LH در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند و بنابراین روز انجام آزمایش باید مشخص باشد.

سطح معمول: در فاز فولیکولی، LH حدود 2 تا 10است؛ در زمان تخمک‌گذاری و پس از آن مقدار طبیعی متفاوت است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۱۴. آیتم Estradiol در آزمایش ریزش مو زنان

استرادیول یا E2 مهم‌ترین نوع استروژن در زنان در سنین باروری است. مقدار آن در طول چرخه قاعدگی تغییر زیادی دارد؛ بنابراین یک عدد ثابت برای «طبیعی بودن» آن وجود ندارد. این آزمایش بیشتر زمانی برای بررسی ریزش مو مطرح می‌شود که اختلال قاعدگی یا مشکل عملکرد تخمدان نیز وجود داشته باشد. زمان انجام آزمایش باید همراه نتیجه ثبت شود تا مقدار E2 درست تفسیر گردد.

سطح معمول: در فاز فولیکولی حدود 20 تا 350 گزارش می‌شود؛ مقدار آن نزدیک تخمک‌گذاری و در فازهای دیگر متفاوت است. (مطالعه بیشتر در منبع)

۱۵. آیتم Prolactin در آزمایش ریزش مو زنان

پرولاکتین هورمونی است که از غده هیپوفیز ترشح می‌شود. بالا بودن آن می‌تواند باعث اختلال قاعدگی و در برخی زنان با مشکلات هورمونی و ریزش مو همراه باشد. اگر ریزش مو همراه با پریود نامنظم، قطع پریود یا ترشح شیر بدون بارداری و شیردهی باشد، بررسی پرولاکتین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

سطح معمول: در زنان غیر باردار، محدوده معمول اغلب حدود 4 تا 23 mL است.  (مطالعه بیشتر در منبع)

هزینه آزمایش ریزش مو زنان چقدر است؟

هزینه آزمایش ریزش مو زنان به تعداد آیتم های آزمایش‌ها و نوع بیمه بستگی دارد. در تابستان ۱۴۰۵، اگر پزشک یک پنل نسبتا جامع شامل بررسی کم‌خونی، ذخایر آهن، ویتامین‌ها، تیروئید و هورمون‌ها درخواست کند، هزینه مجموع آزمایش‌ها حدود ۲ تا ۲.۵ میلیون تومان است.

زمان مناسب آزمایش هورمونی برای ریزش مو زنان

برای تستوسترون، DHEA-S و سایر آندروژن‌ها معمولا نمونه‌گیری صبح انجام می‌شود. برای برخی آزمایش‌های هورمونی مانند FSH، LH و استرادیول، روز چرخه قاعدگی اهمیت دارد و آزمایش‌های پایه در روزهای ابتدایی قاعدگی درخواست می‌شوند. پرولاکتین بهتر است پس از استراحت و چند ساعت بعد از بیدار شدن اندازه‌گیری گردد. بیشتر این آزمایش‌ها الزاما به ناشتایی نیاز ندارند، اما اگر چند آزمایش هم‌زمان درخواست شده باشد، بهتر است ناشتا باشید.

آزمایش هورمونی برای ریزش مو در زنان

ریزش مو در خانم ها می‌تواند به دلایل هورمونی، کمبودهای تغذیه‌ای، بیماری‌های زمینه‌ای، استرس و تغییرات فیزیولوژیک ایجاد شود. در برخی انواع ریزش، آزمایش هورمونی نقش اصلی دارد؛ اما در مواردی مانند کمبود آهن یا ویتامین‌ها، باید علت غیر هورمونی را بررسی کرد. مهم‌ترین علت‌های ریزش مو از نظر ارتباط با هورمون‌ها عبارت‌اند از:

• ریزش موی الگوی زنانه: می‌تواند با افزایش حساسیت فولیکول مو به آندروژن‌ها مرتبط باشد؛ آیتم های تستوسترون، DHEA-S و SHBG در صورت وجود علائم افزایش آندروژن بررسی می‌شوند. 
• سندروم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS): افزایش آندروژن‌ها می‌تواند همراه با نازک شدن مو، پرمویی، آکنه و اختلال قاعدگی باشد.
• اختلالات تیروئید: کم‌کاری یا پرکاری تیروئید می‌تواند چرخه رشد مو را مختل کند. آیتم TSH و در صورت نیاز هورمون‌های تیروئیدی بررسی می‌شود.
• افزایش پرولاکتین: بالا بودن پرولاکتین می‌تواند با اختلال قاعدگی و سایر علائم هورمونی همراه شود و در این شرایط بررسی می‌گردد.
• کاهش عملکرد تخمدان و دوران نزدیک یائسگی: تغییر FSH، LH و استرادیول می‌تواند با نازک شدن و ریزش تدریجی مو همراه باشد. 

سطح طبیعی هر یک از آیتم های آزمایش ریزش مو زنان

انواع چکاپ کامل برای ریزش مو

همانطور که پیش‌تر توضیح دادیم، چکاپ ریزش مو را می‌توان بر اساس علت احتمالی ریزش به چند گروه اصلی تقسیم کرد. 

• بررسی کم‌خونی و ذخایر آهن
• بررسی کمبودهای تغذیه‌ای و ویتامین ها
• بررسی تیروئید
• بررسی هورمونی و افزایش آندروژن
• بررسی هورمون‌های تخمدان
• بررسی پرولاکتین

همه این آزمایش‌ها برای هر فرد لازم نیستند و انتخاب آن‌ها باید بر اساس الگوی ریزش و علائم همراه انجام شود. ما در مقاله جامع علت ریزش شدید مو در زنان تمامی این موارد را همراه با راه حل های درمانی بررسی کرده ایم. 

جدول کامل آزمایشات ریزش مو برای زنان

آیتم آزمایش	توضیح	نوع ریزش
CBC	شمارش سلول‌های خونی	ریزش ناشی از فقر آهن
Ferritin	نشان‌دهنده ذخایر آهن بدن	ریزش ناشی از فقر آهن
TSH	ارزیابی اولیه عملکرد تیروئید	ریزش ناشی از اختلالات تیروئیدی
OH Vitamin D25	بررسی ذخیره اصلی ویتامین D	ریزش ناشی از کمبود ویتامین دی
Vitamin B12	بررسی وضعیت ویتامین B12	ریزش ناشی از کمبود تغذیه‌ای یا سوءجذب
Folate	بررسی سطح فولات	ریزش همراه با کمبود تغذیه‌ای
Zinc	بررسی وضعیت روی	ریزش همراه با کمبود تغذیه‌ای
Total Testosterone	اندازه‌گیری تستوسترون کل	ریزش آندروژنیک
Free Testosterone	بررسی بخش آزاد تستوسترون	ریزش آندروژنیک
SHBG	پروتئینی حامل هورمون‌های جنسی	ریزش آندروژنیک
DHEA-S	آندروژن عمدتاً با منشأ غده فوق‌کلیه	ریزش همراه با پرمویی، آکنه و …
FSH	هورمون تنظیم‌کننده عملکرد تخمدان	ریزش ناشی از اختلالات تخمدانی
LH	هورمون مؤثر در تخمدان و تخمک‌گذاری	ریزش همراه با اختلالات قاعدگی
Estradiol (E2)	استروژن در سنین باروری	ریزش هورمونی
Prolactin	هورمون تولید شده از هیپوفیز	ریزش همراه با اختلال قاعدگی

نتیجه گیری

آزمایش ریزش مو زنان باید بر اساس الگوی ریزش، شدت آن و علائم همراه انتخاب شود و انجام همه آزمایش‌ها برای هر فرد ضروری نیست. CBC و فریتین برای بررسی کم‌خونی و ذخایر آهن، آزمایش‌های ویتامین D، B12، فولات و روی برای کمبودهای تغذیه‌ای و TSH برای بررسی تیروئید کاربرد دارند. در صورت وجود آکنه، پرمویی، پریود نامنظم یا نازک شدن الگوی زنانه مو، آزمایش‌های هورمونی نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. ما در این نوشتار تمامی این موارد را به تفصیل شرح دادیم. در پایان از شما میخواهیم سوالات و تجربیات خود را با ما در بخش نظرات (انتهای همین صفحه) به اشتراک بگذارید. در اولین فرصت پاسخگوی پرسش‌های شما هستیم. 

اگر میزان ریزش و کم تراکمی سر شما زیاد است، کاشت مو می‌تواند یک درمان تقریبا دائمی و موثر باشد. ما در این رسانه لیستی از بهترین مراکز کاشت مو خانم ها در شیراز را معرفی کردیم. برای دیدن هزینه و نمونه کار راهنمای مربوطه را مطالعه نمایید. 

سوالات متداول: